دوشنبه, ۰۳ مهر ۱۳۹۶
»   آخرین خبرها, اخبار مهم, سیرجان, یادداشت  »   صفارزاده؛ آفریننده سروده های ناب پایداری
936 بازدید
۱۵ خرداد ۱۳۹۵ , ساعت ۱۴:۱۸

صفارزاده؛ آفریننده سروده های ناب پایداری

«طاهره صفارزاده» از برجسته ترین شاعران صاحب سبک معاصر به شمار می آید که افزون بر شاعری، در زمینه ترجمه و نویسندگی نیز توانمندی هایی فراوان داشت. تلاش بی وقفه وی در حوزه ادبیات پایداری و مذهبی سبب شد وی در زمره شاعران انقلابی و متعهد قرار گیرد.

صفارزاده، ۲۷ آبان ۱۳۱۵ در شهر «سیرجان» به دنیا آمد. وی در ۶ سالگی قرائت و حفظ قرآن را در مکتب خانه محل زندگی خود آموخت و سپس دوره ابتدایی و متوسطه را در کرمان گذراند.
صفارزاده، نخستین شعرش را در ۱۳ سالگی سرود. وی نخستین جایزه برای شعرهایش را در مقطع چهارم دبیرستان به پیشنهاد «محمدابراهیم باستانی پاریزی» که آن زمان از دبیران دبیرستان بهمنیار بود، از رییس آموزش و پرورش استان دریافت کرد.
تحصیلات دانشگاهی صفارزاده در رشته زبان و ادبیات انگلیسی بود. همین موضوع سبب شد تا او برای مدتی به عنوان مترجم متون فنی در شرکت نفت مشغول به کار شود.
صفارزاده برای ادامه تحصیل به انگلیس و سپس آمریکا رفت و پس از بازگشت در سال ۱۳۴۹، به استخدام دانشگاه ملی (شهید بهشتی) درآمد.
وی در راستای پیروزی انقلاب اسلامی به کمک نویسندگان سرشناس کشور، مرکزی را به نام «کانون فرهنگی نهضت اسلامی» تاسیس کرد.
صفارزاده، پس از انقلاب اسلامی به عنوان رییس دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی و نیز رییس این دانشگاه انتخاب شد. او همزمان با سرپرستی دانشکده ادبیات، طرح بازآموزی دبیران را اجرا کرد. با سرپرستی صفارزاده، برای نخستین ‌بار در همه رشته‌ های عملی دانشگاه‌ها، کتاب ها به زبان ‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی و روسی تالیف شد.
وزارت فرهنگ و آموزش عالی، در سال ۱۳۷۱ صفارزاده را به عنوان استاد نمونه برگزید. وی پس از انتشار ترجمه قرآن در سال ۱۳۸۰ به افتخار عنوان «خادم القرآن» نایل شد.
در ماه مارس ۲۰۰۶ (اسفندماه ۱۳۸۴) همزمان با برپایی جشن روز جهانی زن، سازمان نویسندگان آفریقا و آسیا وی را به عنوان شاعر مبارز و زن نخبه و دانشمند مسلمان برگزید.
صفارزاده علاوه بر مقاله ها و مصاحبه ‌های علمی و اجتماعی، بیش از ۱۴ مجموعه شعر و ۱۰ کتاب ترجمه و نقد ترجمه در زمینه‌های ادبیات، علوم، علوم قرآنی و حدیث منتشر کرده و گزیده سروده ‌های او به زبان ‌های گوناگون جهان ترجمه شده است.
از آثار وی می توان به «رهگذر مهتاب»، «چتر سرخ»، «طنین در دلتا»، «سد و بازوان»، «سفر پنجم»، «حرکت و دیروز»، «بیعت با بیداری»، «مردان منحنی» و «دیدار با صبح» اشاره کرد. صفارزاده در سال ۱۳۸۷ چشم از جهان فروبست.*** دوره بندی شعری
در نگاهی فراگیر و کلی می توان شعرهای صفارزاده را به سه دوره شعری دسته بندی کرد؛ او در دوره نخست، مجموعه هایی چون رهگذر مهتاب را سرود. مهمترین ویژگی شعرهای این دوره، غلبه حس رمانتیک بر فضای کلی شعر است. همچنین در این دوره، شاعر هنوز سبک شخصی خود را پیدا نکرده است.
دوره دوم با آثاری همچون سد و بازوان، طنین در دلتا و سفر پنجم همراه است. این دوره در قیاس با دوره نخست، نشانگر تلاش او برای یافتن زبان و سبکی تازه است. شعرهای این دوره از موفق ترین نمونه های شعری صفارزاده است که ضمن برخورداری از اندیشه قوی، جوهر شعری را به همراه دارد.
در دوره سوم که مجموعه هایی همچون بیعت با بیداری و دیدار با صبح حاصل آن است، شاهد تحول شعر صفارزاده هستیم. در شعرهای این دوره از جوهر شعری چندان اثری نیست چرا که وی به نوعی در فکر کارکرد عاطفی و انگیزشی شعر خود است.(۱)

*** از مترجمی تا شاعری متعهدانه
صفارزاده علاوه بر شاعری در نویسندگی، تحقیق، تدریس و ترجمه نیز دستی توانا داشت، چنان که قرآن را به سه زبان زنده دنیا ترجمه کرد. همچنین وی یکی از آغازکنندگان «ترجمه تخصصی» بود و نظریهِ «نقد علمی ترجمه» را مطرح کرد.
صفارزاده به دلیل مطالعه و پژوهش های ادبی در زمینه شعر و شاعری، به معرفی زبان و سبک تازه ای از شعر با عنوان شعر «طنین» توفیق یافت.
وی از شاعرانی است که اندیشه های مذهبی و دینی را از سال ها پیش از انقلاب وارد حوزه شعر کرده است. «تعهد»، «مفهوم گرایی»، «اندیشه محوری» و «دین باوری» از مولفه های اصلی شعر او است.

*** ادبیات مقاومت و پایداری
ادبیات پایداری، نوعی از ادبیات متعهدانه است که مردم و پیشروان فکری جامعه از آن در برابر تهدیدهای حیات مادی و معنوی خویش بهره می گیرند. این نوع ادبیات به آثاری گفته می شود که در دوران خاصی از تاریخ ملت یا قومی به وجود می آید و هدف از آن، ایجاد روحیه مبارزه و پایداری در میان مردم است. در واقع ادبیات پایداری توصیف دلاوری ها و از خودگذشتگی هایی است که ملتی علیه اشغالگران و متجاوزان از خود نشان می دهند.(۲)
صفارزاده شاعری است متعهد و ملتزم که عنصر «تعهد» را به عنوان مهمترین رکن شاعری می داند. از این رو، دامنه ادبیات پایداری در اشعار او بازتاب زیادی یافته است.
در مجموع، ادبیات پایداری به سه بخش قابل تقسیم است؛ پایداری در برابر دشمن خارجی، پایداری در برابر نابرابری های جامعه و پایداری در برابر نفس. صفارزاده در حوزه پایداری در برابر دشمن خارجی، بر مولفه هایی همچون «آزادیخواهی»، «استعمارستیزی» و «شعر انقلابی» تاکید می کند. او در حوزه پایداری در برابر نابرابری های اجتماعی بر مفهوم هایی همچون «عدالت طلبی»، «مبارزه با مفاسد اجتماعی»، «فقر» و « مبارزه با بی هویتی» و نیز در حوزه پایداری در برابر نفس به مبارزه با نفس تاکید می کند.(۳)

*** نقد و بررسی
به نظر برخی منتقدان، صفارزاده بخشی از شعر امروز که باید آن را «شعر ناب مذهبی» نامید، آغاز کرد و نشان داد که شعر سپید می تواند در خدمت اعتقاد و ایمان انقلابی باشد.(۴)
«رضا اسماعیلی» مدرس ادبیات دانشگاه تهران بر این باور است که صفارزاده به عنوان یک نظریه ‌پرداز ادبی، دارای نظریه ‌های ارزشمندی است که شعر طنین را می توان یکی از این نظریه‌ ها به شمار آورد. صفارزاده بر اساس این نظریه شعر گفته است. شعرهای صفارزاده محملی برای بیان پیام ‌های انسانی، کرامت‌ ها و ارزش ‌های انسانی است و شعر باید سبب بیداری و حرکت در جامعه شود.(۵)
افزون بر آن، توانمندی های ترجمه ای صفارزاده بسیار مورد تمجید قرار گرفته است. در همین زمینه «ذبیح‌ الله حبیبی ‌نژاد» کارشناس فرهنگی معتقد است که صفارزاده به زبان بین ‌المللی آشنایی کامل داشت و در آمریکا رشته «ادبیات تطبیقی» را آموخته بود. وی در آن زمان به نفع خیلی‌ از سیاهپوستانی که در حق آنان ظلم شده بود شعرهایی سرود که در کتاب «چتر سرخ» ارایه شده‌ اند.(۶)

*پی نوشت ها:
۱- غنی پور ملکشاه، احمد، «تحلیل مولفه های ادبیات پایداری در اشعار طاهره صفارزاده»، نشریه ادبیات پایداری، دانشگاه باهنر کرمان، سال چهارم، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۱، ص۳
۲- مدرسی، فاطمه، «جلوه های مقاومت و پایداری در اشعار طاهره صفارزاده»، نشریه ادبیات پایداریِ دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال پنجم، شماره نهم پاییز و زمستان ۱۳۹۲، ص ۱
۳- غنی پور ملکشاه، پیشین، ص ۳۵
۴- میرزایی، سینا، «نگاهی به تفکر شهادت در شعر طاهره صفارزاده»، روزنامه قدس، ۲۰ فروردین۱۳۷۷، ص ۱
۵- اسماعیلی، رضا، «تحول در آثار طاهره صفارزاده پس از دیدار با امام(ره)»، پرتال موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، قابل دسترس به نشانی: http://www.imam-khomeini.ir/fa/n21162
۶-حبیبی نژاد، ذبیح الله، « نقش شاعرانی چون صفارزاده در شکل‌گیری انقلاب اسلامی انکارناپذیر است»، تارنمای خبرگزاری کتاب ایران، قابل دسترس به نشانی: http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/179948
*گروه پژوهش و تحلیل خبری
پژوهشم**۴۵۸**۱۹۶۹**۹۲۷۹

منبع: ایرنا

مطالب مرتبط:

گزارش تصویری از حضور گسترده مردم سیرجان در پای صندوق‌های رای

گزارش تصویری از حضور گسترده مردم سیرجان در پای صندوق‌های رای

گزارش تصویری از شلوغی شعب اخذ رای سیرجان در دقایق پایانی گزارش تصویری از شلوغی شعب اخذ رای سیرجان در دقایق پایانی گزارش تصویری از فعالیت ستاد حامیان حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی در سیرجان شور انتخابات ریاست جمهوری و شورای شهر در سیرجان
تازه‌های عکس
  • آخرین خبرها

  • اوقات شرعی

  • آب و هوا

    سیـــــرجـــــان
    مهر ۳, ۱۳۹۶, ۱۳:۵۲
    آفتابی
    آفتابی
    28°C
    فشار کنونی: 1020 mb
    رطوبت: 7%
    سرعت باد: 29 km/h غرب
    تند باد: 32 km/h
    UV-Index: 10
     
  • اخبار سیرجان

  • کارتون