به یاد بانویی که در ۱۱۰ سالگی به شهرت رسید

زمانی که ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی برای ثبت جهانی گلیم شیریکی پیچ به سیرجان سفر کردند، با ماه‌نسا شهسواری پور- بافنده ۱۱۰ ساله کرمانی آشنا شدند و این آغاز شهرت مادر صنایع دستی ایران شد، مادری که روز گذشته از دنیا رفت.

 زمانی که ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی در تیرماه سال گذشته برای بازدید و ارزیابی ثبت جهانی گلیم شیریکی پیچ به سیرجان سفر کرده بودند، مسوولان این استان آنها را به خانه‌ای در روستای دارستان بردند. خانه‌ای که صاحبش زن سالخورده ۱۱۰ ساله ای بود که گلیم بافی را از ۱۰ سالگی شروع کرده بود.

او یکی از بازمانده‌های آخرین نسل قدیم گلیم بافی سیرجان محسوب می‌شد که به عنوان سند زنده ای به ثبت جهانی گلیم شیریکی پیچ سیرجان کمک کرد.

او که در این سال‌ها بینایی خود را بر اثر کهولت سن از دست داده بود، درباره چگونگی گلیم بافی در زمان گذشته توضیح می‌داد: «آن زمان چراغ نبود، هیزم می‌آوردم و زیر روشنایی آتش گلیم شیریکی پیچ را می‌بافتم. خودم نخ می‌ریسیدم.»

بعد از توجه کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی به این بانوی ۱۱۰ ساله روند شهرت این هنرمند گلیم باف شروع شد و از ماه نسا شهسواری‌پور در بیست و هشتمین نمایشگاه ملی صنایع دستی به پاس یک عمر فعالیت در این حوزه تجلیل شد و به او عنوان «مادر صنایع دستی» را دادند.

فرزند این هنرمند پیشکسوت درباره فعالیت‌های مادرش در نمایشگاه صنایع دستی گفت: «با وجود این‌که مادرم در چهار سالگی به‌علت حادثه‌ای دست‌هایش دچار سوختگی شدید شد، اما با همین دست‌ها در چندین حوزه مختلف صنایع دستی سال‌ها فعالیت کرد. تقدیر از ماه‌نساء شهسواری‌پور تقدیر از هنر است. امیدورام با تلاش همه مسوولان، فرهنگ و هنرمان در وهله اول به مردم خودمان و بعد به مردم دنیا معرفی شود.»

بهمن نامور مطلق – معاون وقت صنایع دستی کشور نیز پیش از آنکه گلیم شیریکی پیچ سیرجان ثبت جهانی شود، بیان کرد:« اگر سیرجان در شورای جهانی صنایع دستی ثبت شود، بخش اعظمی از آن را مدیون فعالیت‌های خانم شهسواری‌پور و خدماتش به صنایع دستی هستیم.»

سپس طرح معرفی مادر صنایع دستی از سوی ایران در اجلاس آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی ۲۰۱۷ در کویت مطرح شد.

نامور مطلق آن زمان درباره این طرح به ایسنا، توضیح داد: طی یک فراخوان درخواست کردیم استان‌ها مسن‌ترین هنرمند صنایع دستی را که سال‌ها در این حوزه فعالیت کرده و حداقل ۹۰ سال دارند، معرفی کنند. در نتیجه متوجه بانوی ۱۱۰ ساله‌ای در سیرجانسیرسس شدیم که گلیم شیریکی‌پیچ می‌بافت؛ به همین دلیل از ماه‌نسا شهسواری‌پور در بیست و هشتمین نمایشگاه صنایع دستی به عنوان مادر صنایع دستی ایران تجلیل شد و از سوی معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی به او گواهی اعطا کردیم.

او همچنین اعلام کرد: پیشنهاد ما مختص ایران نبود بلکه یک پیشنهاد جهانی بود. ما در ایران کار خود را انجام دادیم و آن را ادامه می‌دهیم. ما می‌خواهیم همان‌طور که مادر محیط زیست وجود دارد، هیئت ایران بتواند صنایع دستی را با رویدادهای متفاوتی از جمله معرفی مادر صنایع دستی در سطح دنیا ارتقا دهد. در واقع ما در تصمیم‌گیری شورای جهانی صنایع دستی مشارکت می‌کنیم.

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی وقت گرچه نتوانست برای بیمه این هنرمند به دلیل آنکه بالای ۵۰ سال سن دارد اقدامی انجام دهد اما پیگیر پرداخت مستمری اش بود تا تنها به نامگذاری برای زحمات این هنرمند اکتفا نشود.

زمانی که شورای جهانی صنایع دستی گلیم شیریکی پیچ سیرجان را واجد ارزش ثبت دانست، جشن جهانی گلیم شیریکی پیچ در سیرجان برگزار شد و غدا هیجاوی- رئیس منطقه ای آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی- از ماه نساء شهسواری پور که حال چندان خوبی هم نداشت به عنوان بانوی برتر در شورای جهانی صنایع دستی تقدیر کرد و لوح یادبودی به او داد.

حالا صنایع دستی ایران بی مادر شده است و ماه نساء شهسواری پور صبح روز گذشته ۵ اردیبهشت ماه بر اثر کهولت سن از دنیا رفت.

معاون صنایع دستی کرمان درباره خبر فوت این هنرمند به ایسنا، گفت: ماه نساء شهسواری صبح روز چهارشنبه به دلیل کهولت سن از دنیا رفت و در دارستان به خاک سپرده شد.

به گفته بانوان گلیم‌باف روستای دارستان، صنعت گلیم‌بافی سیرجان قدمتی ۴۰۰ ساله دارد و این هنر از مادران و زنان، نسل به نسل به آن‌ها منتقل شده است. اصطلاح گلیم «شیریکی‌پیچ» از دو کلمه شیریکی و پیچ تشکیل شده که هر کدام دربر گیرنده استدلالی جداگانه است. نام «پیچ» از بافت پیچ‌گونه گلیم است و لفظ «شیریکی» نیز از مفهوم شریک و کار کردن دو یا چند بافنده در بافت یک گلیم است.